Σε ένα διάλειμμα από την εξιχνίαση εγκλημάτων και διαλεύκανση μυστηριωδών υποθέσεων (που κάνω ως αναγνώστης τέτοιας θεματολογίας βιβλίων), διάβασα ένα ενδιαφέρον δοκίμιο περί της ανθρώπινης ηλιθιότητας. Όταν βρέθηκε στα χέρια μου στο βιβλιοπωλείο όπου αναζητούσα τα επόμενα λογοτεχνικά μονοπάτια μου, αρχικά γέλασα. Έπειτα ένιωσα λίγο περίεργα καθώς, είμαι από τους ανθρώπους που δυσκολεύονται να δώσουν εύκολα τέτοιους χαρακτηρισμούς (αποφεύγω γενικώς να βγάζω γρήγορα συμπεράσματα για τους ανθρώπους και να τους βάζω ταμπέλες). Στην συνέχεια, διάβασα το οπισθόφυλλο και τις πληροφορίες για τον συγγραφέα. Τελικά, κατέληξε μέσα στην στίβα βιβλίων με την οποία έφτασα στο ταμείο περίπου μισή ώρα αργότερα.

 

Cipolla-Carlo-PremioBalzan1995

Για την ανθρώπινη ηλιθιότητα είχα μια εικόνα, για τον Carlo Cipolla όμως όχι. Έμαθα λοιπόν ότι ήταν Ιταλός Ιστορικός και Ακαδημαϊκός που διετέλεσε καθηγητής αρκετών Πανεπιστημίων, τόσο στην χώρα του όσο και στο εξωτερικό. Βλέποντας λοιπόν το «οι βασικοί νόμοι της ανθρώπινης ηλιθιότητας», σκέφτηκα ότι κάποιος που εκδίδει ένα βιβλίο και δίνει αυτό τον τίτλο, μάλλον κάτι αστείο έχει περιλάβει εκεί. Στην πορεία- διαβάζοντάς το- διαπίστωσα ότι ο εν λόγω κύριος κάθισε, μελέτησε, έκανε έρευνα, έφτιαξε διαγράμματα, ανέλυσε στατιστικά στοιχεία και δημιούργησε ολόκληρη θεωρία περί ηλιθιότητας. Διόλου ευκαταφρόνητος για μένα ο λόγος του λοιπόν!

Διευκρινιστικά αναφέρω ότι το κείμενό του δεν είναι χιουμοριστικό. Αντιθέτως,  ο Cipolla αντιμετωπίζει την ηλιθιότητα ως «μία από τις πιο ισχυρές δυνάμεις που εμποδίζουν την ανάπτυξη της ανθρώπινης ευμάρειας και ευτυχίας» και αναλύει με περισσή σοβαρότητα τις απόψεις του επί του θέματος( εν έτει 1976, κι όμως με λόγια που μοιάζουν διαχρονικά). Κατατάσσει τους –κατά την γνώμη του- ηλίθιους σε υποκατηγορίες και περνά το μήνυμα ότι γνωρίζοντας τουλάχιστον τους πέντε αυτούς σχετικούς νόμους που διατύπωσε, μπορούμε είτε να σώσουμε εαυτούς από την καταστροφική συμπεριφορά των εν λόγω ατόμων είτε τουλάχιστον, να εκδικηθούμε την ηλιθιότητα περιγελώντας τη. Ωστόσο, κατά την δική μου άποψη, απλώς προσπαθεί να μας κάνει να αναγνωρίζουμε τους –κατά την θεωρία του ηλίθιους- και να αντιλαμβανόμαστε τι να περιμένουμε από αυτούς.

 

2f936670f4605563e3049fa9b7c59637--minion-sayings-minions-quotes

Η γνώμη του είναι πως η ηλιθιότητα (περισσότερο ως επιβλαβής συμπεριφορά για άλλους άνευ νοήματος για τον ίδιο τον «ηλίθιο», έτσι θα την χαρακτήριζα εγώ περιφραστικά την έννοια που δίνει στην λέξη), είναι ανεξάρτητη κοινωνικής θέσης, επαγγέλματος, μορφωτικού επιπέδου, περιβάλλοντος κ.λπ. Σε όλες τις κατηγορίες ανθρώπων, σε όλες τις ομάδες, σε όλους τους τομείς δραστηριότητας μιας κοινωνίας, υπάρχει πάντα συγκεκριμένη αναλογία «ηλιθίων»  και όλοι οι υπόλοιποι πάντα και νομοτελειακά υποτιμούν τον αριθμό των ηλίθιων ατόμων που κυκλοφορούν. Όταν δε, αναλαμβάνουν θέσεις εξουσίας( αφού όπως μας λέει και στο εκλογικό σώμα υπάρχουν πολλοί και ψηφίζουν ομοίους τους), τότε οι χώρες παρακμάζουν.

in-politics-stupidity-is-not-a-handicap-in-politics-16097394

Δεν θα αποκαλύψω όλους τους κατά Cipolla νόμους και το περιεχόμενο του δοκιμίου του, ούτε θα πω ότι συμφωνώ με ό,τι διατυπώνει σε αυτό. Σίγουρα όμως, το κείμενο κράτησε ζωντανό το ενδιαφέρον μου και μάλιστα το διάβασα δύο φορές, συγκρατώντας και σημειώνοντας ό,τι μου φάνηκε χρήσιμο. Η ειρωνία ίσως είναι ότι ενώ ο Cipolla έγραψε σημαντικά βιβλία οικονομικής Ιστορίας, το δοκίμιό του αυτό, έμελλε να είναι το πιο αναγνωρίσιμο έργο του. Προφανώς, η θεματολογία αυτή πάντα κεντρίζει το ενφιαφέρον αναγνωστών – είτε πιστεύουν ότι ανήκουν είτε όχι στην κατηγορία των «ηλίθιων» που ο συγγραφέας αναλύει.

Το δοκίμιο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και ομολογώ ότι θα προέτρεπα αρκετούς να το διαβάσουν…

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.